Państwo lwa i słońca

Temat na forum 'Victoria II - AARy' rozpoczęty przez moskal, 24 Sierpień 2011.

Status Tematu:
Zamknięty.
  1. moskal

    moskal Опричник

    PAŃSTWO LWA I SŁOŃCA​

    AAR gry Persją​


    [​IMG]

    Ustawienia
    • patch 1.2
    • mod 1830
    • trudność i agresywność na normie
    • generalnie bez kodów i oszustw (tylko aby wesprzeć sprawy zagraniczne np. zjednoczenie Niemiec)

    Cele
    • skończyć AAR (to najważniejsze)
    • nie dać się podbić przez Rosję, Turcję, UK
    • ucywilizować się
    • zająć Beludżystan, Afganistan, całą Arabię
    • zdobyć kolonie w Afryce

    Część 0 - opis wstępny​



    Opis Persji z francuskiej broszury obeżyświatowej

    Jeszcze stosunkowo nie tak dawno temu Persja mogła rywalizować z Turcją właściwie na każdej płaszczyźnie, tak militarnej, gospodarczej jak i intelektualnej. Niestety, po serii wojen z europejskimi mocarstwami (Rosją i Wielką Brytanią), rebelii afgańskiej, walk wewnętrznych (tak o tron jak i między plemionami) oraz okresu susz potencjał Persji drastycznie spadł. Zacofanie, brud i ubóstwo widoczne jest na każdym kroku, ze swej dawnej świetności nie ma już nic. Po oderwaniu się ziem afgańskich od Persji nikt już nie tytułował monarchii Szachinszachem. Nikt nawet nie traktuje Persji jako kraju cywilizowanego.

    Warstwa intelektualna kraju niemalże wymarła. Około 5% społeczeństwa potrafi w ogóle czytać i pisać. Ludzi z europejskim wykształceniem jest jak na lekarstwo. Zasady funkcjonowania rynku są dla nich czarną magią. Nowoczesności tutaj nie zaznasz w żadnej materii. Nikt nie słyszał nawet o tak elementarnej rzeczy jak „Prawa człowieka”. Na szczęście monarchia jest w miarę tolerancyjna pod względem religijnym i etnicznym.


    Rejon zatoki perskiej
    [​IMG]

    Sytuacja polityczna

    Szach jest autokratą. Istnieje coś takiego jak parlament, jednak przedstawiciele do niego są mianowani pośrednio przez zarządców stanów. Owi mianowani są bezpośrednio przez Szacha, więc parlament jest mianowany tak, by Szacha nie urazić a swojej rodzinie dopomóc. Nepotyzm jest straszny i ów najpewniej pozostanie do wprowadzenia chociażby najmniejszych znamion demokracji. Wszelkie związki zawodowe czy partie polityczne nie istnieją legalnie. Jacyś przedstawiciele różnych organizacji umawiają się w podziemiu, ale tak naprawdę to jest garstka. Z dawnych stuleci lampką światłości jest delegalizacja niewolnictwa oraz prawo do manifestacji i publicznych zgromadzeń.

    [​IMG]

    Z tytułu zacofania Szach musi swoich ludzi wysyłać na zachodnie uniwersytety lub zachodnich znawców sprowadzać do kraju. Jako, że władca dąży do jak najszybszego unowocześnienia państwa i uznania przez zachód tego kraju za cywilizowanego, przeznaczał niewyobrażalne sumy na naukę młodych i starych odkryć, jakie dokonał Adam Smith z dziedziny działania gospodarki. Handlarze literaturą oraz znawcy zachodni wiele pieniędzy żądali za tą wiedzę. Ale sprowadzenie tego to byłoby jak pstryknięcie palców, problemem było nauczenie tego jakiejś warstwy ludzi. Eksperci mówią, że przy takim stopniu analfabetyzmu to rzecz musi potrwać około trzech lat. Bo wiedzę trzeba przekazywać bezpośrednio przez wyuczonych, a nie przez literaturę. Przekleństwa lat minionych dały ponownie sobie znać.

    Nauczyciel perski uczący ekonomii Smitha
    [​IMG]

    Odzyskanie Beludżystanu oraz Afganistanu jest naszym celem na najbliższe lata. Armię mamy liczną, niestety tereny Kalatu i Afganistanu są terenami ciężkimi i z samych trudności z żywnością stracimy więcej armii niż w walkach. Zajęcie najpierw Makranu mogłoby doprowadzić do nieprzychylnego układu sojuszy. Sojusz między Kalatem i Afganistem lub któregoś z nich z Pendżabem oznaczałoby blokadę ekspansji terytorialnej na wschód. Armia jest zbierana i otrzymała dodatkowe fundusze. Na nasze nieszczęście Wielkie Mocarstwa wykupują masowo broń palną, więc chcąc kupić jakieś ochłapy państwo musi wydawać coraz większe ilości pieniędzy. Niestety, jeżeli chce się by zachód nas szanował musimy pocierpieć. Budżet państwa jest już na granicy zerowej, więc spadek cen naszych towarów będzie oznaczało katastrofę finansową. Na szczęście Kalat i Afganistan nie należą do najbogatszych krajów, więc trzeba prowadzić wojnę na wyniszczenie. Władca Kalatu został poinformowany o przekroczeniu granic przez wojska perskie!

    Ostatnia szarża
    [​IMG]

    Pierwsza bitwa była krwawa a walki o stolicę trwały długie dwa tygodnie. Ostatkiem sił nasza jazda dokonała ostatniej, decydującej szarży. Armia Kalatu uciekła w góry. Stolica i Dalbadin wpadły w ręce Persów. W górach Kalatu szykowała się i reorganizowała armia. Teren, gdzie owi stacjonowali, całkowicie wykluczał atak. Równocześnie z tym problemem cena broni gwałtownie wzrosła. Tragedia dla nas oznaczała też tragedię dla Kalatu - jak donoszą nasi szpiedzy nasze rezerwy są większe i trzeba czekać na bankructwo wroga. Po miesiącu Kalat musiał ogłosić bankructwo, wówczas nasza armia uderzyła a obdarci i głodni żołnierze wroga nawet nie stawili większego oporu. Wojna była skończona, lecz straty u nas były większe niż się spodziewano. Lekarze byli bezradni, nie mieli wiedzy jak operować na taką skalę więc wielu żołnierzy nie wróciło do domów. Jednocześnie Szach obniżył finansowanie armii by ratować budżet, co doprowadziło do utworzenia bojówek anarchistycznych, które mogły zaryzykować porządkowi państwa.

    Bezradni lekarze
    [​IMG]

    Ruch anarchistyczny
    [​IMG]
     
  2. moskal

    moskal Опричник

    Część 1 - seria niespodzianek


    Po ostatnich cięciach wydatków na wojsko sytuacja finansowa państwa wyglądała na stabilną. Niestety, w lutym 1832 roku dotknął Persję kryzys gospodarczy – ludzie i państwo stawali się coraz biedniejsi. Nadzieja na „przeczekanie bessy” nie przyniosła niczego za wyjątkiem gigantycznego długu. Niemalże w ostatniej chwili znacząco obcięto wydatki na wojsko, dzięki czemu udało się odegnać ryzyko bankructwa. Niestety, ale tak długo, jak w Persji będzie wewnętrzny opór przeciwko uprzemysławianiu państwa, tak długo owe będzie miało problemy finansowe. A z każdą dekadą będzie coraz gorzej.

    Długi państwowe, tuż przed reformami
    [​IMG]

    23 stycznia tego roku do dworu Szacha przybył niespodziewany gość. Był to dyplomata amerykański, wraz z pewnym generałem. Wieści o tym, że światły monarchia zasiada na tronie perskim roznosiły się po świecie, jak pył rzucony na wiatr. Tak ten pierwszy zaczął. Głos jego był lekki, wąs ostry, bardziej belgijski niż amerykański, ale to może taka była nowa moda. Wracając do sprawy, dyplomata zaproponował, aby ustanowić w Bojnurdzie misję wojskową. Żołnierze amerykańscy stacjonowaliby tam i prowadziliby pewne działania edukacyjne oraz działaliby jako pomoc. Szach nie należał do indyjskich naiwniaków i od razu zapytał się o cenę. Ceną były przywileje dla amerykańskich kupców. Rzecz dziwna, bo w Kraju Lwa i Słońca nie ma niczego, czego Amerykanie nie mogliby sami wyprodukować. Cena wyglądała na niewielką, względem zysków, więc Szach dał im te prawa, na okres lat 6. W roku 37 była szansa na przedłużenie misji i przywilejów, ale to było do dyskusji.

    Misja
    [​IMG]

    O ile na kilka lat temu Fath Ali Szah Kadżar bał się ewentualnego sojuszu afgańsko-pendżabskiego to nowina, jaką przyniósł ambasador, była bardzo pomyślna. Pendżab został równolegle zaatakowany przez Wielką Brytanię oraz Afganistan! Gdyby nie fakt, że już zachodnie gazety podniosły krzyk w związku z zajęciem Kalatu, to by i szach skorzystał z okazji i dokonał rozbioru tego dzikiego, hinduskiego państwa. Cóż, nie można mieć wszystkiego naraz. Wielce ryzykowne mogła się okazać Rosjan w Kolubie. Jeszcze w 1831 dokonano tam okrutnego napadu na rosyjskich kupców. W ramach odwetu wojska carskie wkroczyły do Kokandu i zażądały terytorium w ramach odszkodowań dla kompanii. Kokand bez walki oddał właśnie Koluban. Owa ziemia graniczyła bezpośrednio z Afganistanem, a znając zaborczy charakter cara, była przykra szansa na całkowite wypadnięcie tej ziemi ze stref Perskich. Generałowie już chcieli puścić konnicę przeciwko Afganom, ale dyplomaci ich powstrzymali. Jeżeli na zachód uzna nas za zbrodniarzy, to cały ów porzuci dawne urazy i razem pójdą na nas. Wizja carskich lub sułtańskich wojsk w Teheranie nie była dla nikogo miłą. No, może dla zdrajców i nacjonalistów, ale to nie byli normalni ludzie. Tak czy siak, najnowsze nowinki mówiły, że car Mikołaj I Romanow był wielkim mecenasem sztuki. Rosyjski charakter, znany temu regionowi, był raczej sprzeczny z tym faktem. Wykorzystując jednak tę chwilową anomalię Fath Kadżar wysłał dla cara prezent, w postaci dziesięciu wyśmienitych dywanów oraz pary ozdobnych szabli. Car był ponoć zadowolony.

    Wojna w Pendżabie.
    [​IMG]

    Artyzm cara
    [​IMG]

    I nastał rok 1833. W tym roku, wg ekspertów, miały się objawić pierwsze efekty nauki ludzi zasad ekonomii. Sprawozdanie ministra finansów było obiecujące. Wzrost przychodu do skarbca z pierwszego kwartału o 10%! To był piękny zastrzyk rozwoju, który utwierdził szacha w przekonaniu, że trzeba uczyć i rozwijać zacofany naród.
    Instytucja banku tak w ogóle znana była, ale to właściwie bardziej przypominało antyczną lichwę niż nowoczesny, europejski bank. Eksperci gospodarczy twierdzili, że rozwijająca gospodarka potrzebuje porządnego systemu bankowego. Argumenty padały różne, od sfery socjalnej (ktoś musi szybko odbudować dom po pożarze) aż po gospodarcze (krótkookresowe pożyczki na tymczasowe wypłaty). Monarcha nie był szkolony z ekonomii, więc na słowo uwierzył, że banki są potrzebne. Tak też parlament zaczął pracować nad nową ustawą bankową, jednocześnie sami nadrabiali braki. Prasa anarchistyczna przedstawiała prace nad nową ustawą, jako krzyki pół-idiotów, zaś samą ideę „zachodnich banków” jako źródła zła. Korzystali oni do swoich dzieł rysunków amerykańskich kupców z dawnych czasów. Najchętniej to by władza ich wygnała, ale w Kokandzie te działanie przyniosło wojnę i tragedię. Monarcha nie chciał ryzykować walki z tak wielkim mocarstwem, nawet jeżeli było ono oddalone o pół równika.

    Karykatury banków
    [​IMG] [​IMG]

    W 1834 stary szach Fath Ali Szah Kadżar zginął. Pogrzeb oraz uroczystości mianowania nowego władcy odbyły się z pełnym szacunkiem i dostojeństwem. Przybyli na niego władcy Bukharu oraz Kiwy. Żaden z wielkich nie chciał przybyć na pogrzeb barbarzyńcy, reszta świata islamskiego była niechętna, bo był to szyita. Żadnych problemów podczas nich nie zarejestrowano.

    Ostatnia podróż Fath Ali Szah Kadżara.​

    [​IMG]

    W pierwszym kwartale roku 1835 stała się rzecz niesłychana. Nasz najzacieklejszy wróg, Imperium Ottomańskie, ogłosiło się gwarantem porządku i niepodległości Persji! Żadne z mocarstw nie miało nic przeciwko temu. Oczywiście dla Kraju Lwa i Słońca ten fakt nie był przyczyną wielkiej chwały, ale przynajmniej oddalało wizję trzepotania białego półksiężyca, dwugłowego orła lub krzyża św. Jerzego w Teheranie. Charakter Turków znany był Persom i kiedy owi wygnali misję wojskową Amerykanów i zastąpili ich własna misją, to żaden obywatel się nie dziwił. Stany Zjednoczone jednak z tego tytułu nie rozpaczały, bo doktryna polityczna nowej administracji opierała się na ignorowaniu tzw. „Starego świata” i zajmowaniu się sprawami „Nowego świata”. Turcy byli tutaj uważani za najbardziej barbarzyńskich ludów muzułmańskich, jednak jakimś dziwnym trafem zachód traktuje ich jako „cywilizowanych”. Z poczucia narodowej dumy i ochrony interesów ludów irańskich w kraju zaczęły pojawiać się bojówki reakcjonistów. Równocześnie anarchiści szybko zyskiwali nowych zwolenników. Młody szach miał nadzieję, że nie zazna obrazu bratobójczej wojny.

    Persja pod ochroną Turków
    [​IMG]
     
  3. moskal

    moskal Опричник

    Część 2 - militarna ścieżka​


    W samej Persji wiele się przez najbliższy okres nie działo. Skarb perski spłacał regularnie długi, zaciągane po poprzedniej bessie. Interesujące sprawy przyniósł rok 1836. W marcu tego roku Turcy wypowiedzieli wojnę Egiptowi, w celu odzyskania regionu Aleppo. Nie minęły dwa miesiące, kiedy to jeden z żołnierzy tureckich z ich misji wojskowej zgwałcił młodą Perskę. Podniósł się krzyk! Pod bramami Ottomańskiej misji zebrał się tłum, żądając krwi gwałciciela. Żołnierze oddali strzały. Zginęło 12 osób. Dnia następnego do Teheranu przyszło poselstwo z Bojnurd , by wygnać służalców Mahmuda 2. Ambasadorowie wszystkich Wielkich Mocarstw naciskali na dwór, że jak ulegnie to Persję czeka permanentna izolacja od Europy, jaką doświadcza Afganistan. Mohammad nie mógł na to pozwolić, więc odegnał poselstwo. W regionie Birjad zaczęły się niemiłe pomruki. Ryzyko rozruchów anarchistycznych czy reakcyjnych było coraz bardziej wyraźne. Turcja chciała się podzielić z Szachem doświadczeniem uzyskanym przez walki z europejczykami i Egipcjanami. Szach odmówił – twierdził że Persowie sami są w stanie unowocześnić armię.

    Odmowa
    [​IMG]

    Dzięki rozsądnej polityce finansowej, reformie bankowej oraz nauki zasad kapitalizmu niepokoje społeczne generalnie zaczęły opadać. Oczywiście, swój wkład w to miało odkrycie i zniszczenie drukarni anarchistycznych i nacjonalistycznych (ale to szczegół, którym nie warto się chwalić). Największe problemy mogli stanowić Beludżowie z dawnego Kalatu. Mieli jeszcze stosunkowo niedawno swoje państwo oraz plany, a teraz podlegają pod Teheran. Ich prawa nie zostały umniejszone, jednak duma uniemożliwiała im przejście do normalnego życia. By poprawić relacje na linii Teheran-Kalat powołano armię pomocniczą, złożoną z Beludżów kalackich. Dziewięć tysięcy piechoty. Będąc na utrzymaniu państwa powinni raczej roznosić korzystne opinie o Szachu między swoimi.

    Armia Beludżów kalackich
    [​IMG]

    Wszystko idzie w dobrym kierunku. Na Zakaukaziu i Astrachaniu Rosjanie postawili kilka fabryk. A to oznacza jedną rzecz – robotnicy będą potrzebowali jedzenia a przemysłowcy surowców. Przedstawiciel perski w Petersburgu podał tamtejszym ministrom projekt nowej umowy handlowej między tymi krajami. Po kilkudniowych negocjacjach porozumienia posiadało już pieczęć carską a po tygodniu i pieczęć szachową. Oficjalna gazeta głosiła sukces, jednak niewielu nadal potrafiło ją czytać. Większą zasługę w tym przyniósł kler oraz poczta plotkarska. W krótkim czasie Persowie zaczęli się bogacić. Dodatkowe fundusze, jakie uzyskał Teheran z tej wymiany, przeznaczył na walkę z przestępczością. Bo w całym kraju działały grupy zorganizowanej przestępczości.

    Poprawa warunków życia
    [​IMG]

    Na dworze dokonano szeregu zmian. Stara kadra musiała zostać zastąpiona, bo po prostu zapadają w starczą demencję. Wśród młodych znalazło się paru studentów z Berlina, którzy głosili, że nadszedł już czas odzyskania Afganistanu. Oni sami dali nam powód do wojny po tym, jak dokonali podboju Kaszmiru. Księstwo Afganów (element stan oznacza właśnie państwo lub księstwo) jest terenem ciężkim do prowadzenia wojny ofensywnej, trzeba było postąpić tutaj zupełnie inaczej niż w wojnie kalackiej. Na początku wiosny, kiedy to jeszcze ziemia nie daje żadnego jedzenia a zapasy są na wyczerpaniu, z Teheranu przyszedł list zawiadamiający o wypowiedzeniu wojny Afganistanowi. Al-Rajuo Ballaha, książę Afganów, zaśmiał się doniosłym głosem. Posiadał przecież ponad 20 brygad kiedy Szach posiadał tylko 18 a góry i pustynie wydawały się lepszą osłoną niż fortece. Absolwenci niemieckiej szkoły oficerskiej zaproponowali manewr tak banalny, że aż zęby bolą. Puścić trzy brygady na stracenie a całą granicą zostawić pustą. Afgańscy generałowie, pewni swojej siły, będą chcieli ruszyć na nas, zająć Kalat i nas zhańbić. Kiedy jednak wejdą na naszą ziemię wówczas nasze armie w nich uderzą. Pozbawieni możliwości wyżywienia się z lokalnej ziemi, pozbawieni dostaw żywności drogą morską oraz zaskoczeni jakością naszej armii polegną szybko. Potem będzie tylko zajmowanie kolejnych prowincji i zmuszenie ich do uległości. Jak zostało przewidziane – tak też się stało. Armia afgańska została rozbita, chociaż stawili większy opór niż się spodziewano. Całe 9 brygad zostało rozbitych w drobny mak. Z czterech brygad konnych została jedna. Straty były wielkie, ale odbicie ziem na wschodzie zostało zrobione. Tego samego dnia, kiedy to w Kabulu Stan Afganów poddał swoją koronę Szach miłosiernie przyznał niepodległość Kaszmirowi. Zachód był dwojakich zdań – jedni sądzili, że to perfidna zagrywka, inni że Szach jest obrońcą uciśnionych wśród krajów barbarzyńskich. Tak czy siak – cel, jakim jest uznanie przez nich Persji jako państwa cywilizowanego, jest coraz bliższy.

    Jedna z bitew
    [​IMG]
    Wielkie straty
    [​IMG]
    Aktualna mapa regionu
    [​IMG]

    /-*/-*/-*

    PS.
    Przez pewien czas będę miał utrudniony dostęp do komputera. Jeżeli nawet minie miesiąc to proszę nie blokować tematu.
    PPS.
    No i życzcie mi szczęścia na poprawce egzaminu ;)
     
  4. moskal

    moskal Опричник

    Część 3 - zawieruchy wojenne​


    Na Zakaukaziu powiało grozą. W 1843 roku wojska carskie wkroczyły bezkarnie na terytorium Imamatu Kaukaskiego. Powodem tego bezpardonowego ataku była seria zamachów terrorystycznych na miasta, znajdujące się w sąsiedztwie tego Imamatu. Niestety, ale agentura carska popełniła straszliwy błąd – terroryści nie byli sponsorowani przez Kaukaz. Organizowali się sami by oderwać od Matiuszki Zakaukazie. Likwidacja Imamatu przyniosło falę strajków i kolejnych ataków. Niepokoje dotarły też na grunt perski – Azerowie w regionie Tabriz zaczynali robić różne wiece, jedni chcieli przyłączyć się do krewniaków z Rosji i walczyć o wolny Kaukaz, inni chcieli oderwać co się da i gdzie się da by stworzyć Azerbejdżan. Za wyjątkiem kilku incydentów nie doszło do niczego wielkiego, lecz Szach nie mógł zostawić tego tak spokojnie. Największym zagrożeniem byłoby aby wieść o rozruchach doszła na kraj Afganów, gdzie nadal jest niezadowolenie z tytułu przegrania ostatniej wojny. Z rozkazu Szacha wprowadzono w kilku miastach w Tarbizie dyskryminacyjny system edukacji. Ograniczono nie-persom możliwości prowadzenia zajęć czy lekcji, zwłaszcza klasie duchowej, aby nie znalazł się jakiś demagog czy inny prorok, który przyniesie Wielki Azerbejdżan czy Transkaukazję.

    Decyzja o ograniczeniu szkolnictwa w Tarbizie
    [​IMG]

    Cesarz Chin zwariował! Daoguang w roku 1844 wystosował kilkanaście obraźliwych listów do wszystkich sąsiadów, zerwał kontakty dyplomatyczne z Japonią i Korę a to wszystko zakończył wypowiedzeniem wojny Wielkiej Brytanii. Krok ten był nie tyle nieprzemyślany, ile całkowicie idiotyczny. Może i Cesarz posiadał najliczniejszą armię świata, może i miał zdolnych generałów, ale jego armia nie miała tego, co mieli Brytyjczycy – nowoczesnej broni czy wyszkolenia. Wraz z wypowiedzeniem wojny Lwowi Albionu przyłączyły się prawie wszystkie podległe jemu państwa oraz Portugalia. Flota cesarska miała tak prymitywną artylerię, że nie byli w stanie dojść na odpowiednią odległość by strzelać do floty wroga. Całe wybrzeże zostało zablokowane, zaś armia kolonialna dokonywała kolejnych zwycięstw. Jednak Chiny to wielkie państwo, mogące stawić długotrwały opór, więc propozycja angielskiego dyplomaty o białym pokoju została podarta i spalona. Za tę obrazę poszły w ruch kolejne oddziały największego imperium. Szach nie wdał się w konflikt, pozwolił obu stronom korzystać z przejścia przez granice jego państwa – Persja nie była w stanie pozwolić sobie na wojnę czy złe kontakty z jednym czy drugim molochem. Walki ciągle trwają.

    Wojna chińsko-brytyjska
    [​IMG]

    Bitwa morska Brytyjczycy kontra Chiny
    [​IMG]

    Ogólna zawierucha wojenna w regionie doprowadziła Mohammeda Kadżara do skierowania myśli na tory wojenne. Armia i tak szła na odbudowę do wojnie afgańskiej, lecz była mała i prymitywna. Umocnienia fortowe mogły jeszcze pamiętać posłów polskich a rywalizujące klany skutecznie osłabiały ducha walki. W obliczu walki z Wielkimi Tego Świata armia Perska i tak nie miała szansy się przeciwstawić, ale na rozruchy czy też inwazję jakiegoś sąsiada pozwolić nie można. Monarcha wysłał prośbę do Abdula Mejida, Sułtana tureckiego, że w związku z zaognioną sytuacją międzynarodową przysłał swoich ekspertów do spraw wojskowych by mogli wspomóc armię perską. Odpowiedź przyszła szybko a była ona pozytywna. Doradcy przynieśli ze sobą plany budowy linii umocnień na wschodzie oraz reorganizacji kadry oficerskiej na wzór turecki. Szach przyjął propozycje bez żadnych zastrzeżeń. Najkosztowniejsze były materiały potrzebne na budowę redut na wschodzie, a ich cena wzrosła znacznie na tym regionie po zniszczeniu fabryki cementu w wyniku ataków terrorystycznych na Zakaukaziu roku 1843. Zakup materiałów oraz robocizna opustoszyły skutecznie skarbiec Państwa Lwa i Słońca, a długi sięgały 75% możliwości ekonomicznej państwa. Na szczęście jest jeszcze okres hossy, lecz gdyby nawet Persja musiałaby ogłosić się bankrutem to ma na tyle dobrą opinię, że nie mogłoby to przekreślić jej dążeń do ucywilizowania się.

    Edukacja oficerów perskich przez tureckich
    [​IMG]

    PS. Dzisiaj daję, bo jutro mam egzamin a nie mam już sił na naukę i musiałem na czymś odciążyć naukę. Mam nadzieję, że poziom przez to nie spadł zbyt znacznie.
    PPS. Tak wiem, Ci oficerowie nie są tureccy, ale nie mogłem znaleźć żadnego przedstawienia, co by pasowało do scenki
     
  5. moskal

    moskal Опричник

    Część 4 - Wojna Persko-Chińska​


    Sytuacja na wschodzie się uspokajała. Armia Państwa Środka została pokonana a dwór Cesarza został poddany deklasacji. Persja mogła liczyć na to, że Chiny nie wejdą na jej terytorium przez najbliższe lata. Planowo ten okres potencjalnego pokoju musiał zostać wykorzystany na wzmocnienie wojsk Szacha i utworzenie pasu zabezpieczeń wschodniej granicy. I wszystko szło ku dobremu aż nadszedł rok 1848. Rok ten zaczął się od nagłej i niespodziewanej akcji Francji w Azji centralnej, a konkretniej o atak na Markan. Już aktualnie lawirując pomiędzy czterema potęgami pojawienie się piątej może oznaczać, że najbliższa wojna perska może się przerodzić w nową wielką wojnę. Kolejną złą nowiną była śmierć starego Szacha. Szach ten był dobry i dość stary już, ale następca ma dopiero 17 lat! Jest zbyt młody ma panowanie a dwór szybko stanie się nowym kłębowiskiem żmij. Młody Szach (Naser ad-Din Szah Kadżar) na chwilę obecną przedstawił się jako miłośnik kultury i sztuki, ale niestety państwu potrzebny teraz jest monarcha militarny a nie patronat artystów. Młody i niedoświadczony monarcha został omotany i w grudniu tego roku Persja musiała ogłosić bankructwo. Owo nie było niczym zaskakującym – w końcu bessa i hossa następują po sobie wzajemnie i nic nie da się z tym zrobić. Reforma budżetowa, która miała znów zapełnić skarbiec, zmniejszyła wydatki na wojsko i podniosła cło do 15%. Jak na razie rzecz się sprawdza i wg prognoz będzie można obniżyć cła i zwiększyć wydatki na armię za cztery, pięć lat.

    Alegoria bankructwa (funt tonie w morzu)
    [​IMG]

    Nasi polityczni znowu popełnili błąd w rachunkach i przewidywaniach, bo oto jest rok 1850 i Cesarz Chin wypowiedział wojnę Persji. Armia ich jeszcze się nie ruszyła najpewniej jest kwestia kilku tygodni zanim wejdą na terytorium Państwa Lwa i Słońca. Turcja odmówiła protekcji – dwór chiński został objęty protekcją brytyjską, więc interwencja Turcji doprowadziłaby do interwencji Brytyjczyków. Konflikt nie przerodził się w konflikt ogólnoświatowy, co jednak nie przynosi żadnego pocieszenia. Fortyfikacje budowane na wschodzie będą gotowe dopiero za kwartał, tureccy oficerowie nie zdążyli jeszcze przeszkolić wszystkich naszych, więc nadal nie mamy żadnego atutu. A chiński atut to liczba.

    W Grudniu, tuż przed nowym rokiem wg europejskiego kalendarza, Chińczycy wysłali mało liczną armię na rekonesans. Dwie brygady piechoty oraz dwie brygady obdartusów dokonały zostały szybko odparte przez Pierwszą Armię Perską. Nim nadeszła właściwa armia fortyfikacje zostały już ukończone. W Lutym 1581 roku przybyła jedna z Armii Cesarskich. 28 tysięcy piechoty wsparte artylerią przeciwko naszym ośmiu tysiącom piechoty, sześciu tysięcy jazdy oraz armat. Na wsparcie szedł już garnizon z Jalalabanu. Generał Abdolhossein Nankhchevani znany był z heroicznych mów i czynów i pod koniec miesiąca, kiedy zima się wzmogła a Chińczycy nie otrzymali jeszcze żywności, osobiście poprowadził kawalerię do zniszczenia resztek armii wroga. 70% zostało zgładzonych reszta uciekła do sąsiednich księstewek.

    Pierwsza poważna bitwa, początek

    [​IMG]

    Jednak wojna nie kończy się na jednej bitwie, zwłaszcza z Chinami. Szpiedzy donoszą, że idzie kolejna armia, mniej liczna od poprzedniej, ale dowodzona przez Denga Shangzi. Ten generał znany był z tego, że potrafi na trudnym terenie znaleźć pożywienie i schronienie, by głód i trudy nie zmarnowały armii. Teraz Nankhchevani nie mógł liczyć na to, że szarża spowoduje panikę w obozie wroga. Po dwóch tygodniach wroga armia wycofała się na swoje terytorium, gdzie dokonała przegrupowania. Straty po naszej stronie nie były tak wielkie jak u Chińczyków, ale zostali zamienieni z Trzecią Armią Perską, która pozbawiona była jazdy i miała tylko jedną brygadę artyleryjską. Ten ruch podyktowany został tym, że nie wiadomo czy przed naszym przegrupowaniem nie nastąpi atak innej armii.

    Druga poważna bitwa się kończy

    [​IMG]

    Wojna to rzecz kosztowna. Rezerwy jakie udało się zgromadzić wystarczyły tylko na jeden rok. Szach Naser zmusił parlament do obniżenia płac dla budżetówki oraz do podwyżki podatków dochodowych. Skarbiec miał już ponownie środki do trwania nad zerem, lecz prawdziwy zastrzyk gotówki przyniosło odkrycie nielegalnego banku rolników kurdyjskich. Ów dobrze prosperował, więc zamiast likwidacji czy jego konwersji Szach podjął szybką decyzję o jego nacjonalizacji. Nie spodobało się to lokalnym farmerom, ale wojna wymaga poświęceń. No cóż, okazało się jednak, że te wszystkie środki są niepotrzebne. Cesarz Xianfeng wystosował propozycję pokojową, która wprowadzałoby status quo. Szach ją przyjął. Wojna Persko-Chińska pokazała narodowi, że westernizacja jest dobra – starymi metodami nigdy by ta wojna nie została przez nas wygrana.

    Nacjonalizacja banku

    [​IMG]

    Koniec wojny

    [​IMG]

    Ogłoszenie pokoju wśród ludu

    [​IMG]
     
  6. moskal

    moskal Опричник

    Część 5 - Ostatnia prosta i meta​


    Światełko nadziei zaświeciło na wschodzie. Otóż Japonia, po szeregu reform, została uznana przez zachód jako kraj cywilizowany. Na wielką prezentację wojsk japońskich zaproszeni zostali wszyscy tego świata oraz kilku mniejszych. Jedno z nich dotarło do Szacha Nasera, jako przedstawiciela drugiej muzułmańskiej potęgi na świecie. 24 letni władca nie miał pewności, czy powinien przybyć tam osobiście. Wojna z Chinami skończyła się raptem dwa lata temu a podróż tak daleko na wschód może okazać się zbyt niebezpieczna. Bo wprawdzie te państwo jest prymitywne, to ma wielu szpiegów i zabójców tam, na krańcu Azji. Innym problemem mogła stać się niespodziewana inwazja Państwa Środka. Inwazja Rosji, Wielkiej Brytanii czy Francji raczej Persji nie groziła, bo te państwa są cywilizowane i potrafią wstrzymać się od walki czy skrytobójczych ataków na czas trwania uroczystości. Za wyjątkiem niebezpieczeństwa zewnętrznego to jeszcze wewnątrz kraju wrzało. Reformowanie kraju przynosiło opór, a wydatki wojenne spowodowały, że ludzie musieli więcej dawać dla kraju. Ruchy anarchistyczne, reakcyjne oraz nacjonalistyczne się nasilały. Po kraju krążyły gazety nawołujące Azerów do stawiania biernego oporu i nieposłuszeństwa wobec Teheranu. Tajna policja ową zlikwidowała, ale to tylko kropla w morzu potrzeb. Nie, Naser nie mógł opuścić kraju. Wysłał tylko swego przedstawiciela do Edo.

    Likwidacja podziemnej gazety
    [​IMG]

    Ucywilizowani się Japonii
    [​IMG]

    Na zachodzie świat nauki kręci się wokół uniwersytetów. W Persji nigdy nie istniał żaden uniwersytet a Szach chciał mieć jakiś w państwie. Samo zbudowanie budynku to nie było wielką sztuką. Problem stanowiła kadra. Różne nowe metody nauczania rozwinęły ludy irańskie, wielu było już wysoce wykształconych, ale było ich nadal za mało. Zabranie ich z ich ziemi do uniwersytetu przyniosłoby problemy tam, na miejscu. Szach wybrał drogę okrężną – sprowadzał tych wysoce wykształconych powoli. W ciągu ośmiu lat udało się zapełnić kadrę uczelni, a książki i inne materiały sprowadzono z zachodu. Kierunki, jakie tam obowiązywały, były przemyślane pod kątem całkowicie praktycznym – inżynieria, medycyna i geologia dla cywili i szkoła oficerska dla wojskowych. Uniwersytet otrzymał nazwę Dar al-Funun. Na głównej bramie stała dewiza „توانا بود هر که دانا بود - ز دانش دل پیر برنا بود" co oznacza „Zdolny jest ten, kto jest mądry – mądrość prowadzi do mądrości”.

    Brama wejściowa do uniwersytetu​

    [​IMG]

    Car został obalony! Panslawiści byli niezadowoleni z tego, że Car prześladował Białorusinów, Ukraińców oraz Polaków i w ogóle nie wspomaga Słowian w Austrii i Turcji. Armia, która stanęła po stronie Panslawistów, weszła do pałacu i zmusiła Cara, wraz z całym rodem Romanowów, do permanentnej abdykacji. Wprowadzono na jego miejsce dyktaturę. Pozostali zwolennicy monarchii uciekli do Persji. Nowe władze się o nich nie upominały, a jako znawcy armii otrzymali ciepłe posadki w sztabie głównym. Powiedzieli rzecz bardzo ważną – nie chodzi o to, by armia była nowoczesna, tylko by na taką wyglądała. Zrobili nowe mundury, wszystko odrestaurowano. Na końcu zorganizowano wielką defiladę, na którą zaproszono zachodnią prasę oraz dyplomatów zachodnich. I dość szybko w zachodniej prasie ogłoszono, że Persja to nie są dzicy ale tak samo cywilizowani jak i Turcy, a może nawet bardziej. Wśród państw to pierwsi zrobiła to Turcja oraz Wielka Brytania, pozostałe z różnym tempem uznawały.

    Fragment defilady​

    [​IMG]

    Pełna westernizacja​

    [​IMG]
     
  7. moskal

    moskal Опричник

    Część 6 - Industrializacja​



    Zaznajomiwszy się z nowoczesnymi zasadami produkcji zaczęła się powolna budowa przemysłu. Kilkudziesięciu inwestorów z Teheranu zebrało pieniądze na budowę huty stali, zaś inwestorzy z Tabrizu jeszcze pieniądze zbierają. Do stolicy zaczęły przyjeżdżać materiały budowlane oraz maszyny. Niestety, ale w Persji nie było żadnej kolei, więc wszystko się ociągało. Szach do owych nie był przekonany, wolał mimo wszystko rozwijać nowoczesne metody szkolnictwa i ogólnie rozwijać sztukę. Oczywiście tak dla wojskowych jak i dla kapitalistów wydawało się, że te pieniądze są wrzucane w błoto. Bo szykuje się wojna a Persja nie ma ani wielkiej armii ani przemysłu wojskowego. Szach stał jednak nieugięcie w przekonaniu, że teraz mamy okres świętego spokoju i ów należy przeznaczyć na kulturę. A dlaczego ten spokój miał być taki pewny? Otóż po tym, jak panslawiści przejęli władzę w Rosji i obalili cara Rosja została obalona z pozycji supermocarstwa. Znaczy się nadal stanowiła siłę, ale nie mieli na tyle prestiżu w świecie, by wielcy traktowali ich na równi. W takiej sytuacji Moskwa zaproponowała sojusz z Teheranem. Dlatego Szach nie chciał inwestować w wojsko czy przemysł, lecz w szkoły i kulturę. Aby rozwój szedł pełną parą zaczął kolonizować wschodnie wybrzeże Morza Kaspijskiego.

    Pierwsze kroki fabryki
    [​IMG]

    Kolejne hinduskie księstwa wpadły pod but Lwa Albionu. I tak w roku 1859 Królowa Wiktoria ogłosiła się Cesarzową Indii. Ten fakt właściwie niewiele znaczył dla zagranicy, lecz bardziej interesującą kwestią dla Persji było to, że upadło księstwo Sindh. Owe księstwo traktowane było jako naturalny bufor między Persją a Brytyjskimi Indiami i dawało pewne poczucie bezpieczeństwa. Teraz jego nie ma, a prawie cała granica wschodnia styka się z Wielką Brytanią. Nie ma wprawdzie żadnych znaków, że oni chcieliby na Persję najechać, ale Naser profilaktycznie pokazał dobrą wolę wobec Imperium, dając dla Królowej Wiktorii prezent w postaci kilku obrazów oraz dywanów. Królowa to przyjęła, lecz ambasador nie widział u niej z tego tytułu jakiś uczuć.

    Wiktoria Cesarzową Indii
    [​IMG]

    Dla naszego regionu najbliższe wydarzenia nie są zbytnio ważne, ale warto o nich wspomnieć. Kiedy w Rosji rządził Car powstawały różne takie okręgi quasipaństwowe, niby autonomie, niby satelity, niby właściwa Rosja. System ten miejscami funkcjonował słabiej, miejscami mocniej. Jak Rosja straciła pozycję wielkomocarstwową, to owe twory wyrwały się na pełną suwerenność. I ową nie cieszyły się długo, bo jak nowa władza skończyła porządki wewnątrz państwa zaczęła odzyskiwać kolejne ziemie. Porządki zaczęły się 1861 od wkroczeniem wojsk do Abchazji. Owa nie posiadała żadnej armii, więc problemu nie było. Latem tego samego roku przekroczone zostały granice królestwa kongresowego, Polskim zwane. Opór był znaczny, lecz w końcu i ta armia padła pod naporem Rosjan. Widać było, że trudności Rosji są chwilowe i zaraz znów będzie mógł być „Żandarmem Europy”... chyba, że ktoś ich powstrzyma.

    Walki w Polsce
    [​IMG]

    Na Indochinach wybuchały szeregi wojen. Holandia i Japonia zajmowały kolejne tamtejsze państwa. Arabia jest rozbierana pomiędzy Hiszpanię, Turcję i Francję. Egipt regularnie jest najeżdżany przez Turków, Etiopczyków i Sycylijczyków. I tylko ten ostatni może czuć się w miarę bezpiecznie, bo jak ktokolwiek inny niż Turcja ich atakuje, to ona sama staje im na obronę. Te wszystkie przypadki nasiliły nastroje promilitarne w kraju. Szach posłuchał swoich doradców i zwiększył wydatki na armię. Nowe karabiny oraz działa miały wzmocnić armię. Korzystając z okazji wojskowi bez konsultacji z Szachem skierowali wojska na Khiwę – oficjalnym powodem było prześladowanie mniejszości perskiej przez tamtejszego księcia. Będąc na granicy ów się tak przeraził, że ziemie zamieszkiwane przez Persów oddał bez walki. Zbiegło się to w czasie z kolonizacją wschodniego wybrzeża Morza Kaspijskiego. Na nowe ziemie ciągnęły tysiące osadników, którzy na rodzinnej ziemi nie mogli znaleźć wymarzonej pracy, wykupić tanio ziemi czy po prostu spróbować okazji.

    [​IMG]

    Industrializacja szła w dobrym kierunku. Powstały dwa duże browary, huta stali oraz wytwórnia tekstyliów. Praca tam często była lepsza od pracy na roli czy w kopalniach, lecz nieustanny dźwięk maszyn, zamknięcie oraz długie godziny pracy powodowały stres i niezadowolenie wśród robotników. Wysłali oni nawet zawiadomienie do dworu, że należy coś z tym zrobić. Naser był wyuczony zasad działania rynku i sądził, że nic z tym robić nie należy. Odesłał delegację z kwitkiem, co nie przyniosło mu popularności w stołecznym Stanie.

    „Jak Szach nie chce, to my sami zrobimy!”. W Persji zaczynały powoli powstawać linie kolejowe. Nie były budowane przez państwo, tylko sami kapitaliści wkładali w to pieniądze. Zauważyli, że przez fakt prymitywnego transportu ich fabryki nie mogą w pełni funkcjonować. Projekty kolei nie prezentowały się jako nowoczesne, nie mogły się równać do niemieckiej czy angielskiej, ani nawet do transsyberyjskiej. Kapitaliści okazali się wysoce bogaci, ponieważ szyny były układane w całej Persji – od Tarbizu aż po krańce Afganistanu. To utwierdzało Szacha w przekonaniu, że państwo nie powinno interweniować w gospodarkę.

    Budowa kolei
    [​IMG]
     
  8. moskal

    moskal Опричник

    Część 7 - Przetasowanie kart​



    Rok 1872 zaczął się od wojny z Chinami. Owe zaatakowały garnizon na granicy, lecz pomimo przewagi liczebnej owy wytrwał i się nie wycofał. Doświadczenia uzyskane z poprzednich wojen wraz z nowoczesnymi technikami walk powodowały, że te prymitywne hordy były rozbijane. W ciągu roku Cesarstwo musiało podpisać traktat pokojowy. W tym samym czasie parlament prowadził prace nad nowymi ustawami, które miały uszczelnić system podatkowy. Można przypuszczać, że jakieś 70% pieniędzy przepada gdzieś pomiędzy podatnikiem a skarbcem. Wrastający militaryzm na arenie międzynarodowej odsunęło od władzy w Persji pacyfistów a militaryści zaczęli zacierać ręce na powołanie kolejnych armii i o kolejnych podbojach.

    Prawa podatkowe
    [​IMG]

    Ciekawsze rzeczy działy się na zachodzie. W Niemczech dokonano zjednoczenia... niepełnego, ale zawsze. Powstały dwa państwa niemieckie, północne oraz południowe. Zjednoczenie dziesiątek małych państewek, które osobno nic nie znaczyły, stworzyło dwa wielkie mocarstwa. Włochy też dążyły do zjednoczenia, lecz Piemont został zaatakowany przez Szwajcarię oraz Austrię, dla których zjednoczenie tego półwyspu mogły być rzeczą nieprzyjemną. W Stanach Zjednoczonych natomiast doszło do wojny domowej. Południowe regiony tego kraju chciały oderwać się od federacji i był niepodległym państwem. Oczywiście żadna władza niechętnie rezygnuje z ziemi oraz ludzi, tak też niepodległość południu pisana nie była. Działo się to w czasie, kiedy USA zaatakowały Hiszpanię w celu wyzwolenia Kuby. Korzystając z okazji powstała Komuna Manhattańska. Rosja powróciła na pozycję mocarstwową, zrywając przy okazji sojusz z Persją. Turcja zaś wypadła z pierwszego planu, tracąc tym samym prawo do pilnowania porządku w Kraju Lwa i Słońca.

    Zjednoczenie Niemiec północnych
    [​IMG]

    Zjednoczenie Niemiec południowych
    [​IMG]

    Walki amerykańsko-hiszpańskie
    [​IMG]

    Nie mając ani sojuszników ani protekcji Szach Neser zdecydował się zaatakować emirat Bukhara. Rosja rosła w siłę, zaś ewentualny upadek emiratu oznaczałoby znaczące wydłużenie granicy z Niedźwiedziem Północy, zaś w rogu stanu afgańskiego niebezpieczne zagęszczenie terytoriów. Wojna miała przejąć tylko jedną prowincję – Balkh. Bukhara wyczerpany wojną z Rosją, oddało żądaną prowincję bez żadnych problemów. Tuż po wojnie dokonano wewnątrz Persji reformy militarnej. Powołano dwie nowe armie a stare zreorganizowano. Nie było to nic wielkiego, tylko zwykłe zwiększenie liczby armii.

    Treningi świeżaków
    [​IMG]

    Nowy system podatkowy wszedł w życie i okazał się skuteczny. Wprawdzie wzrost nie był gigantyczny, ale umożliwił obniżenie podatków oraz ceł. Obniżone cła oraz upadłość kilku spółek przemysłowych we Francji uraz Wlk. Brytanii dało dodatkowy impuls dla przemysłu perskiego. Zmniejszyła się konkurencja, więc było więcej chętnych na perskie towary, więc ich obrót był większy a to zwiększało ogólny kapitał rynku. Wiadomym było, że kryzys w tych potęgach jest chwilowy, więc kapitaliści, właściciele ziemscy oraz właściciele kopalń zaczęli sprowadzać nowocześniejsze maszyny.

    Nowe maszyny
    [​IMG]

    Widząc sytuację w Azji centralnej sytuacje wykorzystał Cesarz Francuzów – Ludwik Orleański. Zaczął intensywnie poprawiać stosunki z dworem perskim, ostatecznie pieczętując dobre relacje sojuszem. Powróciły wspomnienia pierwszego sojuszu z Napoleonem Bonaparte, ale teraz Francja jest jakby bliżej, bo jej władztwo jest w połowie Arabii, w Makranie oraz na Madagaskarze. Wsparcie z tych ziem mogło przybyć szybko, a sama armia francuska jest wielką i silną. Na chwilę pokoju wysłali wsparcie dla instytutu geologii uniwersytetu Dar ul-Funun. Podczas badań na wschodnim wybrzeżu odkryli złoża ropy naftowej, na którą pobyt powoli wzrastał. Pracownicy wydobywający zaczynali zarabiać na tym dość dużo, co poprawiło poziom życia w tym stanie.

    Poprawa jakości życia na koloniach
    [​IMG]
     
  9. moskal

    moskal Опричник

    @de Ptysz - jego ojciec był tytularnie królem Francuzów. Jako, że u mnie nie było rozruchów czy obaleń rządów, tak też władza się utrzymała, więc Ludwik Karol mógł otrzymać zasadą dziedziczności czy przez elekcję Vivente Rege. Innym powodem było to, że był nominowany do tronu Grecji oraz Belgii, to jak w grze mam spokój to i na Paryż się mógł nadawać.

    @Drakensang - Mapy dla Ciebie. Afryki i Australii nie daję, bo co się tam dzieje to każdy może sobie przepowiedzieć
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
     
  10. moskal

    moskal Опричник

    Część 8 - Przemysł i wojsko



    Uniwersytet Dar ul-Funun dokonał w roku 1882 szeregu odkryć medycznych. Większość z nich była nastawiona głównie na cele wojskowe, ale były też rzeczy przydatne dla cywili. Prowincjonalni lekarze zaczęli od kupowania nowych przyborów, ale na doszkolenie zbytnio chętni nie byli. Na owy wybierali się lekarze wojskowi (niejako z przymusu) oraz nieco bogatsi medycy-idealiści, ale tych nadal było niewielu. Nowa kadra lekarska wyszkolona zostanie dopiero za kilka lat, tak też na ewentualny wzrost poziomu życia w Persji trzeba poczekać. Część dworu, którzy przejawiał tendencje socjalistyczne, nakłaniała do wprowadzenia systemu publicznych szpitali, ale Szach nie widział takiej potrzeby – lud nie narzekał a jednocześnie państwo nie spało na funtach by pozwolić na takie gigantyczne opłaty.

    Prezentacja nowych metod leczenia
    [​IMG]

    Turcja dokonała ataku na Egipt, aby odzyskać jedną z ziem utraconych podczas zawieruch na początku wieku. Ataki te dokonywane były dość często i powoli Turcja odzyskiwała swoje dawne tereny. Tym razem planowano odzyskać w ten sposób Liban oraz Palestynę, lecz niespodziewanie USA stanęło w obronie Egiptu. Armia Amerykańska wylądowała w okolicach Czarnogóry i powoli, powoli przejmowała kolejne tereny bałkańskie. Sojusznicy Turcji odmówili pomocy, zaś Prezydent Rosji, Borys Panin, zerwał traktaty dyplomatyczne z nią. Pokłócenie między sobą dwóch wielkich wrogów Persji było dobrą sytuacja. Złą, że drugi z wielkich sojuszników Turcji dalej dobrze z nią żył. Wejście Persji na teren Mezopotamii mogłoby się skończyć interwencją Austriaków a nic nie zapowiadało, że Francja chciałaby umierać za Bagdad. Można spodziewać, że Rosja wyruszy na wyswobodzenie Bułgarów czy jakiś innych Słowian, ale to raczej dalsza niż bliższa przyszłość. Cóż, trzeba czekać na zdradę rodziny Habsburskiej by móc wyniszyć słabnących Turków.

    Amerykanie niszczą kolejne oddziały tureckie
    [​IMG]

    Ludność kraju wzrastała a dużo ludzi szło szukać szczęścia na naszej kolonii. Owa szybko się rozwijała i jest szansa, że jeszcze w tym stuleciu będzie pełnoprawnym stanem perskim. Z jednej strony to dobrze, ale istniało też ryzyko, które to część dworu dostrzegła. Chodziło o to, czy aktualny aparat państwowy wytrzyma. Zaczęli więc ci dworzanie powoli i w tajemnicy przygotowywać projekt uniwersytetu, który byłby nastawiony na cele czysto państwowe. Robiono to w tajemnicy, bo monarcha nie był zbytnio chętny na fundowanie nowej uczelni, kiedy wszystko w kraju działa i żadnych zawieruch nie było. Neser mimo wszystko był najczęściej dość leniwy i niechętny do działań, więc trzeba było mu całokształt przedstawić jednocześnie a nie bawić się w nie wiadomo co, bo cierpliwość straci i oddali projekt. Prace nad nim trwały rok, a Szach przyjął projekt ponieważ był już pełny i nie trzeba było nad nim ślęczeć dodatkowo.

    Teherańska Szkoła Nauk Politycznych
    [​IMG]

    Chiny znowu zaatakowały... Wojny z nimi stają się powoli nudne. Sztab podjął więc pewien koncept, aby tak pobić Chiny, by stworzyć jakieś państwo na granicy z nimi. Szpiedzy donoszą, że jakiś lud, co żyje na granicy, byłby chętny do wyrwania się spod szponów smoka. Trzeba więc im tylko pomóc. Francja przystąpiła do wojny, ale przynieść to może interwencję brytyjską. Na chwilę obecną Rosja udostępniła swoje terytorium do przemarszu wojsk Szacha na czas wojny. Trzy armie przedzierało się przez pustkowia południowej Syberii by wejść na terytorium Chin. Weszli i po dwóch tygodniach przejmowania ziemi zostali zaatakowani przez ponad stutysięczną armię. Przez pół roku mężnie trwali na stanowisku, ale niestety polegli. Kto mógł ten uciekał. Jedna armia będzie całkowicie stracona, bo nieszczęśliwie zagubili się i podążają w głąb wrogiego terytorium. Twórców tego „genialnego planu” spotkała olbrzymia krytyka – krytykował ich każdy, od Szacha, poprzez zachodnią prasę, na zwykłych ludziach kończąc. Władza mogła wykonać tylko jedną czynność – dokonać publicznych egzekucji generałów. Sądu nie było, bo wszystko działo się w trybie wojennym. Pomimo tego chordy żółtków nie był w stanie przebić się przez granicę, więc zawarty został biały pokój.

    Klęska pod Ili
    [​IMG]

    Ostatnia wojna wykazała, że choć armia dokonała wielu unowocześnień, to nadal nie jest tak silna, jak być powinna. I chociaż Szach był przeciwny nadmiernej militaryzacji to parlament nakłonił go do zwiększenia inwestycji na wojsko i przemysł. Powstał przez to pakiet ustaw, który miał na celu wsparcie tych dwóch ramion państwa. Spowodowało to m.in. to, że uniwersytet Dar ul-Funun uzyskiwał coraz większe dofinansowanie od Teherańskiej Szkoły Nauk Politycznych. Kształciło się coraz mniej prawników, znawców polityki czy po prostu artystów. Konsekwencje tego czynu były widoczne dość szybko – fabryka luksusowych ubrań w Farrah oraz Tabriz zaczynały tworzyć nieeleganckie ubrania, na które popyt był niewielki. Nie chcąc mieć armii bezrobotnych, którzy by uciekali do Ameryki czy na Syberię, trzeba było utrzymywać te dwie duże i nierentowne fabryki. Trzeba czekać czy to coś dobrego przyniesie...

    Pakiet ustaw zmieniających kierunek nauki
    [​IMG]

    PS.

    Z powodu spartaczonego planu zajęć intensywność dodawania odcinków spadnie. :(
     
  11. moskal

    moskal Опричник

    Część 9 - Problemów końca nie ma​


    Po tym jak lobby przemysłowe zyskało znaczenie na dworze dokonano istotnej zmiany w polityce gospodarczej państwa. Jak niegdyś władza właściwie nie dotowała fabryk ani nie organizowała budowy sieci kolejowej, to teraz fabryki otrzymały dofinansowanie a modernizacja kolei też została przeprowadzona z publicznych pieniędzy. Szach po sobie wiedział, że przez taką ingerencję spadnie motywacja pracowników do wyższej wydajności pracy, zaś inwestorzy będą sobie pozwalali na bardzo ryzykowne kroki. Już teraz trzy molochy powinny upaść, a są utrzymywane z pieniędzy rządowych. Było to złe dlatego, że jak naucza myśl ekonomiczna, tego typu fabryki to są worki bez dna i tylko ich upadłość może coś poradzić. Dwór i parlament został opanowany jednak przez zwolenników dziwnej myśli „państwowego kapitalizmu”. Myśl ta była trudna do zdefiniowania w jednym wyrażeniu, a ostatecznie wydawało się powrotem do średniowiecznej idei paternalizmu gospodarczego – wszystko jest własnością Szacha, a to że inni tym się bawią to jest po prostu dzierżawa. Podatki oficjalnie nie istniały – istniały opłaty z tytułu dzierżawy. W wielu państwach zachodnich ta doktryna też stała się oficjalną, więc nie było ryzyka ponownego uznania Persji za barbarzyńców. Tak czy siak, w wyniku tej manii budowania i dofinansowania rezerwy państwowe uszczupliły się do wartości 5 tysięcy funtów (przed ostatnią wojną z Chinami wynosiły one ponad 20 tysięcy).

    Marnowane funty

    [​IMG]

    Chiny ponownie wypowiedziały wojnę. Wywiad donosi, że kolejni Cesarze dokonują takich kroków celu uznania przez zachód za państwo cywilizowane. Bo ten kraj nie posiada w ogóle szacunku na arenie międzynarodowej, a pokazanie że ma się wydajną armię podniosłoby im prestiż. Toczyła sprawa się tak jak zwykle, więc nie ma co o tym mówić. Większym problemem na arenie światowej była reaktywacja sojuszu Rosyjsko-Tureckiego. Nadzieje z tytułu nowej wojny między tymi krajami runęły i ścieżki ekspansji zostały zatamowane na wszystkie strony. Francja zerwała sojusz z Krajem Lwa i Słońca, tak też znów te pseudomocarstwo wschodu zostało osamotnione. Podjęto jednak kroki poprawy stosunków ze wszystkimi potęgami w nadziei, że znów ktoś zagwarantuje spokój i porządek w tej części świata, jak to kiedyś Turcy zrobili. Świat jednak nie patrzył w te strony, bo wszyscy są zafascynowani dokonaniami Brytyjczyków, a konkretniej budową kanału Panamskiego, łączącego dwa oceany. Oczy też były zwrócone na północne Niemcy, gdzie to anarchiści doszli do władzy i utworzyli Dyktaturę Burżuazyjną. Gdańsk się wyzwolił a spiesząca jemu południe pozwoliło im zachować niepodległość.

    Rebelia północnoniemiecka

    [​IMG]

    Doktryna państwowego kapitalizmu przyniosła efekt, który był łatwo do przewidzenia. Rzesze ludzi domagało się od władzy, by wprowadzić podstawowy system emerytalny. Rozleniwiony naród uznał, że utrzymywanie rodziców i dziadków jest zbyt ciężkie i państwo powinno dopłacać do tego. Naród się jakoś jednak zorganizował, bo te ruchy nie były skupione w jakimś miejscu, ale dotknęły całego kraju. Lobby przemysłowe nie chciało pozwolić na straty spowodowane strajkami, więc przystąpili na to. Konserwatyści podnieśli jednak oburzenie. ”Lud nie ma prawa zmieniać praw!”. Konserwatyści byli źli, ale nikt ich nie słuchał. Zbytnio wszyscy byli zapatrzeni w postęp lub mieli duszę na ramieniu. Szczupłe finanse otrzymały dodatkowe obciążenie i utrzymanie równowagi budżetowej stawało się coraz trudniejsze dla ministra skarbu.

    Naciski na emerytury
    [​IMG]

    Persja nie jest krajem specjalnie bogatym w surowce, tak też zwiększenie ilości fabryk spowodowała zwiększenie zapotrzebowania na produkty i półprodukty obcego pochodzenie. Ten zwiększony popyt przyniósł jednocześnie podwyżkę cen na owe, a cena towarów końcowych się tak specjalnie nie zwiększyła. Bo Anglicy, Francuzi i Rosjanie potrafią robić znacznie taniej. Zaczęto więc wysyłać kadry na szkolenia zagranicę, by znaleźli wszelkie możliwe sposoby zwiększenia rentowności fabryk. Po pewnym czasie wrócili, nauczeni różnych nowych teorii biznesowych, zasad zarządzania ludźmi i organizacją pracy. Zaczęto to wprowadzać powoli w systemu fabryczne, ale rezultaty nie były porażające. Zaczęli więc kapitaliści błagać państwo, by sprowadzało nowe maszyny i technologie produkcji. Państwo ugięło się pod tymi błaganiami, ponieważ koszty utrzymania fabryk wynosiły niekiedy dwieście funtów dziennie! Nowe maszyny przyniosły pewną poprawę, ale to wszystko zdenerwowało rząd i całkowicie zrezygnowano z tej chorej doktryny. Powrócono do wolnego rynku a kolejne fabryki były zamykane z tytułu nierentowności. Masy bezrobotne zaczynały się organizować w bojówki – pierwsze rozruchy miały miejsce na Kalacie oraz Isfahanie. Wojsko powstrzymało ten bunt, ale w powietrzu już wisi ryzyko rebelii anarchistycznej.

    Widmo rozruchów
    [​IMG]
     
  12. moskal

    moskal Опричник

    Część 10 - początek nowego wieku


    Dzień śmierci Szacha powoli się zbliżał. Dychał ciężko, kasłał a i ruchy jego były niezbyt żywe. Mimo wszystko zachował jeszcze pewny stopień rozumowania i myślenia, więc był świadom niepięknej sytuacji w kraju. Bezrobotne masy oraz nacjonaliści szykowali się do wielkiego buntu. Nie chciał Neser zostawić kraju swemu następcy kraju szalonego, gdzie wszystko się może zdarzyć. Trzeba było zrobić to, co robili Europejczycy – zdobyć kolonie i tam wysyłać plebs. Niestety, wschodnie wybrzeża Afryki gdzie można by prowadzić osadnictwo, zostały zajęte przez Francuzów i Portugalczyków. Jednym z ostatnich rozkazów Szacha było wysłanie wewnątrz Afryki wojska, w poszukiwaniu ziemi nadającej się do uprawy. Kiedy flota wchodziła na wody portugalskie Szach wyzionął ducha. Neser ad-Din Szah Kadżar był władcą, który zarządzał krajem przez blisko 88 lat, przez który to czas zdarzały się chwile wzniosłe ale i upadki. Był to trzeci władca, który najdłużej panował Persją i się utrzymał na tronie pomimo młodego wejścia na tron. Tron przypada Mozaffarowi ad-Din'owi z dynastii Kadżarskiej. Mozaff wchodził na tron mając lat 43, ze swym ojcem miał złe stosunki, więc nie był wprowadzony w mechaniki władzy centralnej. Zarządzał w stanie Tabriz, ale kontrola lokalna to nie to samo co centralna.

    Portret nowego władcy
    [​IMG]

    W tym samym czasie ekspedycja dotarła do pewnej ziemi, która w miarę nadawała się do życia. Była jednak ona nieprzychylna, ponieważ pewien król murzyński uważał, że to jego własność i posłał na persów 35 tysięcy ludzi. Udało się ich odeprzeć, lecz trzeba było ich tak zostawić i przejąć tylko jeden region bo armia była wycieńczona z powodu innego klimatu i zmniejszonego zaopatrzenia przez dłuższy czas. Planowano oczywiście rozszerzyć panowanie na cały ten dziki kraj i uzyskać dostęp do morza, ale na razie trzeba cieszyć się z tego co się ma. Powoli, powoli osadnicy perscy wynosili się z przeludnionego kontynentu w głąb Afryki. Po drodze część była zjadana przez lwy i tygrysy, część padła przez trucizny i choroby a część trafiła do garów kanibali. Nie był to krok humanitarny, ale cóż innego mógł zrobić Szach? Pozwolić by wybuchła epidemia z powodu nędzy i głodu? W Persji nowe, rentowne fabryki budowane są powoli, nawet ostatnie wsparcie dla kapitalistów w postaci przyznania systemu patentów i praw autorskich niewiele pomóc mogły. A rozruchów było coraz więcej. Przez okres tzw. „Kapitalizmu państwowego” do parlamentu delegowano dużą ilość socjalistów, którzy blokowali możliwość reform społecznych. Kiedy jednak w roku 1899 była możliwość ich pognania natrafiła się wielka szansa – Szach przyznał prawa wyborcze klasie wyższej. W krótkim czasie ustanowiono nową konstytucję na wzór południowo niemieckiej i ogłoszono wybory. Ten krok zmniejszył rozsierdzenie społeczne około połowy, można było więc spodziewać, że to był celowy zamysł arystokracji i kapitalistów, by zwiększyć swoje wpływy w rządzie. Dziwnym też trafem nagle fabryki zaczęły przynosić większe zyski a robotnicy mogli znaleźć w nich pracę. Szpiedzy spisku nie wykryli, ale prasa francuska coś czuła tutaj...

    Prace nad nową konstytucją
    [​IMG]

    Kolonizacja przyniosła Persji ziemię, którą zachód określa jako Kamerun. Ludność lokalna uprawiała jakieś dziwne rośliny, z których robiono dziwny chleb. Drzewa występowały, ale te co nadawały się do wycinki nie wyróżniały się od tych z Europy czy z Azji. Kilku arystokratów zostało nakłonionych przez Portugalczyków do uprawiana kawy. Zbyt wiele ciekawych rzeczy tutaj nie było a ekspedycja po nią okazała się kompletnie niepotrzebna. Przeludnienia nie było, pracy w kraju jak piasku, a do nowej kolonii teraz nikt ruszyć się nie chce. Zorganizowano więc akcję, która by nakłoniła ludzi do wybierania się tam, bo inaczej ta ziemia będzie kompletnie nieprzydatna. Przynajmniej można się pochwalić, że uczy się murzynów kultury i cywilizacji, ale za wyjątkiem prestiżu ta ziemia nic władzy nie daje.

    Budynki państwowe w Afryce
    [​IMG]

    W kraju kolejne wybory. Nie działo się nic specjalnego podczas nich, więc je przemilczymy. A w Europie wybuchła wojna. Południowe Niemcy idą wraz z Francuzami aby obalić rządy Jakobinów na północy. Z okazji chce skorzystać też Dania, aby odzyskać utracony Szlezwik-Holsztyn. Do wojny wkracza Rosja, właściwie nie wiadomo po co. Wielka Brytania wstrzymuje się od interwencji, ale już wysyła swego przedstawiciela do Teheranu, aby uzyskać pewność, że ten region będzie spokojny. Szach gwarantuje pokój. Dyplomata przedstawia też propozycję sojuszu, w zamian trzeba było zrzec się kontroli nad perską satelitą – Kaszmirem. Aktualnie tam wybuchły jakobińskie rozruchy, więc Persja była w stanie poświęcić te państewka dla swego bezpieczeństwa. Wojna toczy się generalnie ze zmiennym szczęściem i raczej nie widać żadnych prędkich przemarszy. Jest to raczej powolne i mozolne przejmowanie każdej ziemi. Minęły dwa lata i powoli zaczyna się przedstawiać obraz klęski Północy. Wszystkie niemieckie kolonie już są pod kontrolą Francuzów. Południe zajęło Hesję, Śląsk i kilka landów centralno-zachodnich. Dania zaś ma pod kontrolą cały półwysep. Północ powinna być jeszcze w stanie długo się utrzymać, jeżeli zachodni sąsiad wykona skuteczną blokadę morską. Po rozjaśnieniu się sytuacji Lew Albionu zrywa sojusz z Krajem Lwa i Słońca, bo to jest już „niepotrzebne”. Rosja pod rządami dyktatorów okazała się słabsza niż to wyglądało. Francja wkrótce rezygnuje z wojny w zamian za Alzację-Lotaryngię. Południe i Dania walczą dalej zaciekle. Austria wykazuje swoisty „solidaryzm germański” i przypuszcza atak na Francję, chcąc przejąć ziemie które straciła Północ. Korzystając z zamieszania w centrum Europy Turcy dokonują inwazji na Egipt i w błyskawicznym tempie przejmuje całą Palestynę. Co z tego wyniknie? Chyba tylko Allah to wie...

    Sytuacja na początku "Wojny Niemieckiej"
    [​IMG]
    Jeden z czołowych Jakobinów Niemieckich
    [​IMG]
     
  13. moskal

    moskal Опричник

    Część 11 - Dekada złudnego spokoju​


    Wynik wojny niemieckiej mógł być tylko jeden – permanentne obalenie jakobinów w Berlinie. Południe przejęło pełnię ziem północy i ogłosiło zjednoczenie Niemiec. W szybkim czasie wymusili na Rosjanach i Duńczykach zawarcie pokoju. Gdańsk zachował swoją niepodległość. Austriacy hardo biją się z Francuzami – floty i armie stoją na podobnym poziomie. Francuzi zajęli połowę Sardynii austriackiej, ci drudzy odwdzięczyli się przejęciem Korsyki. Hiszpania i Szwajcaria zbyt wiele nie pomagają Paryżowi. Turcja i Włosi rozerwali pomiędzy sobą skrawki bogatsze Egiptu. Niezadowolenie z powodu przegranej spowodowało rewolucją jakobińską w tym kraju, która szybko przejęła kontrolę nad 90% terytorium. Broni się jeszcze stolica i kilka prowincji przy Nilu.

    Zjednoczone Niemcy
    [​IMG]

    Tymczasem w kraju klasyczny rozwój gospodarki. Jedne fabryki upadają, inne powstają. By zmniejszyć koszta surowców Szach postanowił rozszerzać wpływy w Afryce, tak też powoli tworzona jest kolejna kolonia. Nikt z Persów na razie nie jest chętny do podróży w te strony, co jest wielce smutne. Rozwój technologiczny bowiem zmniejsza zapotrzebowanie na siły ludzkie, więc bezrobocie będzie ciągle narastało, a kolonie miały być właśnie nadzieją na to. Prowadzono politykę zachęcającą do migracji, wybudowano dodatkowe bazy morskie, ale to na nic się zdaje. Persowie są zbyt osiadli a Afryka zbyt daleka, by chciało się tam wybierać. Trzeba czekać, bo może głód zmusi ich do emigracji, by w Teheranie panował spokój. I chociaż Szach lękał się nad sytuacją, to świat uważał ten region za stabilny i w ogóle się nim nie interesował.

    Złudny spokój nad Zatoką Perską
    [​IMG]

    Mozzafar Ali Kadżar zmarł 3 stycznia 1907 roku. Wchodząc na tron już był stary, więc wiele zdziałać nie mógł. Zapamiętany zostanie głównie dzięki wprowadzeniu konstytucji i tworzeniu kolonii w Afryce. Na tron wchodzi teraz Mohammed Ali Kadżar, syn zmarłego monarchy. Wchodząc na tron ma lat 35, więc do najmłodszych też nie należy. Jak na razie wykazał się hardością ducha i dużą religijnością. Na chwilę obecną jest raczej niepopularny przez naród.

    Zdjęcie nowego monarchy
    [​IMG]
    Moneta wybita z okazji objęcia tronu przez Mohammeda
    [​IMG]

    Turcja zaczęła odzyskiwać siły i znaczenia. Na granicy z Krajem Lwa i Słońca stało już 33 tysiące żołnierzy Sułtana, co mogło oznaczać jedno – wróg szykuje się do inwazji. Świerzy szach postanowił powołać dodatkową armię, zaś dwie armie ze wschodu przekierował na zachód. Jednocześnie posłał podarki dla Prezydenta Rosji, by mieć zapewniony względny spokój na granicy północnej. Zwiększono też inwestycje z dziedziny chemii, aby można było skutecznie karmić i utrzymywać liczną armię na nieprzyjaznym terenie, jakim będzie zapewne turecki Kurdystan i Mezopotamia. Militaryzowanie zbiegło się w czasie z kolejnymi wyborami parlamentarnymi. Głównymi tematami były prawa obywatelskie dla mniejszości narodowych oraz kwestia państwa świeckiego. W obu tych sprawach Mohammed przedstawił stanowisko skrajnie sceptyczne. Wybory wygrała partia Szachistów wynikiem 51%.

    Armia turecka nad granicą z Persją
    [​IMG]
     
  14. moskal

    moskal Опричник

    Część ostatnia - Prosperita i pokój​


    Pierwsza dekada XX wieku skończyła się kilkoma drobnymi zawieruszkami. Haiti wybiło się na niepodległość a Rosja dokonała inwazji na Mołdawię. Egipt został ograbiony przez Hiszpanów i ostało się tylko kilka prowincji od stolicy aż do wybrzeża. Grecja, pozbawiona możliwości odtworzenia Imperium Bizantyjskiego, wyruszyła na Egipt, by mieć jakąkolwiek kolonię. Kanada oraz Afryka południowa zrezygnowały z uczestnictwa w brytyjskim Commonwealthu. Korona nic z tego jednak nie zrobiła, nawet kiedy Kanada podpisała sojusz z Rosją. W końcu dla Wielkiej Brytanii nie jest to żadna dotkliwa strata. Tak przedstawia się sytuacja międzynarodowa, po Wojnie Niemieckiej i aktualnie nic nie zapowiada na wybuch jakiejś wielkiej wojny.

    A co w kraju? Pewna grupa modernistów próbowała zalegalizować w kraju jakiś klub piwiarski, ale ich prośba została z góry odrzucona jako sprzeczna z prawem Koranu. Kilka starych fabryk upadło, kilka się podniosło. Z okazji narodzin trzymilionowego persa wprowadzono kwartał wolności podatkowej, tak więc ludzie się ucieszyli. Zlikwidowane zostały resztki bojówek nacjonalistycznych, pojawiały się marsze poparcia dla Teheranu wśród ludów podbitych. Swoista „perskość” zdołała pokonać egoizmy narodowe, co dobrze rokuje na przyszłość. Kolonizacja kolejnego regionu Afryki idzie zgodnie z planem a kilka nowych technologii poprawiło sytuację gospodarczą i sposób zarządzania armią.

    I wszystko szło spokojnie, kiedy to nagle USA zaatakowało Rosję. I być może sama Rosja dałaby sobie z Jankesami radę, ale po stronie tamtych stanęły potęgi takie jak Niemcy, Holandia czy Stany Ameryki Środkowej. Powodem tej wojny było to, że Oregon chciał się oderwać od Moskwy i połączyć się z Waszyngtonem. Wraz z przekroczeniem granic pojawiły się odpowiednie bojówki, które miały przygotować grunt na nadejście wolności. Cóż, w Europie Rosjanie dawali sobie radę, młócąc Niemców i Holendrów jak mokre żyto. W Ameryce jednak nie było żadnego bardziej licznego oddziału tak więc Oregon szybko był pod kontrolą USA. Rosjanie szybko zorganizowali desant, który rozbił tak buntowników jak i amerykanów. Pokój podpisany został 1912 roku, bez jakichkolwiek korekt granic.

    Z powodu, że wojny omijały region szerokim łukiem, w kraju narosły nastroje pacyfistyczne. W wyborach wygrała partia liberalna, która właściwie niewiele robiła bo wszystko robiło się samo, zgodnie z naukami ekonomicznymi jakie od dawna propagował dwór szacha.

    Dalej nie działo się nic ciekawego, tak też kończymy na tym historię kraju lwa i słońca.

    1921 - sytuacja na świecie
    [​IMG]


    ---------- Post added at 23:29 ---------- Previous post was at 23:28 ----------

    Ostatni odcinek zrobiony nieco na "od wal", ponieważ naprawdę, nic się nie działo.

    Proszę o jakieś komentarze dot. całości, oceny etc. a za jakieś dwa tygodnie o blokadę tematu i wyczyszczenie.

    Wyczyszczony i zamknięty.

    Elaith
     
Status Tematu:
Zamknięty.

Poleć forum

  1. Ta strona wykorzystuje ciasteczka (cookies) w celu: utrzymania sesji zalogowanego Użytkownika, gromadzenia informacji związanych z korzystaniem z serwisu, ułatwienia Użytkownikom korzystania z niego, dopasowania treści wyświetlanych Użytkownikowi oraz tworzenia statystyk oglądalności czy efektywności publikowanych reklam.Użytkownik ma możliwość skonfigurowania ustawień cookies za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Użytkownik wyraża zgodę na używanie i wykorzystywanie cookies oraz ma możliwość wyłączenia cookies za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej.
    Zamknij zawiadomienie